Muziek. Voelen. Herinneren.

9 november 1989 viel de Berlijnse Muur. Vandaag 20 jaar geleden. Ik herinner het me niet. Met 6 lentes oud te jong om het bewust mee te maken en te registreren. Maar de DJ op de radio, die oud genoeg was om het grootse moment in zich op te nemen, blijkt het zich (ook) niet te herinneren. Niet de tv beelden van een vallende muur. Niet de berichten in de krant. Wel herinnert hij zich het concert dat Pink Floyd gaf.

Herinnert een mens zich (door) muziek beter? Welke invloed heeft muziek op je geheugen? Hoe interacteren zij met elkaar? Volgens psychomusieoloog dr. Henk Smeijsters draait het allemaal om voelen. Voelen is volgens Smeijsters een andere manier van weten. Weten zonder dat verstandelijke kennis of uitleg nodig is.

Muziek activeert. Muziek activeert hersengebieden die te maken hebben met motoriek, stemming, concentratie en geheugen. Ook verbetert ze het vermogen informatie te verwerken over de betekenis van woorden en feiten.

Muziek laat vergeten. Lichaam en geest gaan een verbinding aan. Zo heeft muziek het vermogen de rechterhersenhelft te stimuleren, waardoor die taken van de linkerhersenhelft kan overnemen. Muziek ontspant en verzacht pijn. Muziekklanken kunnen zoveel aandacht opeisen dat zij de zenuwen die pijnprikkels uitzenden overstemmen. Muziek stimuleert de aanmaak van endorfine, een pijnstillende neurotransmitter. Van een opgewekt deuntje wordt je vrolijker en ook creatiever, maar treurige muziek kan je ook de put in helpen.

Muziek is een taal zonder woorden. Muziekklanken hebben invloed op de hypothalamus, een deel van ons brein dat het hormoonsysteem aanstuurt. Muziek stimuleert of ontspant juist onze hersengolven. Muziek is een taal voor datgene wat we niet kunnen uitspreken. De muziek geeft er- en herkenning voor verdriet of pijn. Ook kun je door muziek in een andere 'ervaringswerkelijkheid' belanden.

Muziek brengt herinneringen terug. Zelfs bij mensen die zwaar dementerend zijn kan muziek nog herkenning geven. Klanken zijn van invloed op het kernbewustzijn. Dit deel van de hersenen werkt niet via denken (woorden en begrippen), maar via gevoelens en voorstellingen (visueel, auditief, sensorisch). Ervaringen worden hier als indrukken, emoties en filmische fragmenten opgeslagen.

Ik denk dat iedereen wel zijn eigen persoonlijke ervaringen heeft die bovenstaande punten - enkele of alle - bevestigen. Zo geldt voor mij dat Spaanstalige liedjes met een specifiek Bachata ritme mij in één moment terug meenemen in de tijd, naar de lange busreizen door Bolivia en Peru omdat de buschauffeurs deze nummers de hele nacht in de repeat-stand draaiden om wakker te blijven. Zo zag ik mijn zwakke dementerende oma, die mij en zelfs mijn moeder - haar dochter - nauwelijks of niet meer herkende, vol energie opveren uit haar stoel en uit volle borst mee zingen zodra de cd met oud-Hollandse liedjes opgezet werd, met een ontspannen blik van herkenning. Zo herinneren bepaalde nummers me aan speciale momenten of mensen in mijn leven, die me geraakt hebben en mede door de muziek altijd bij me zullen blijven. Zo kan ik me tijdens danslessen maar ook tijdens uitgaan helemaal laten meeslepen door het ritme en de klanken van de muziek en voelt het alsof ik even helemaal alleen ben, daar op de dansvloer.

Muziek. Voelen. Herinneren.

Reacties

Populaire posts